Czy zdrowie naprawdę zaczyna się od jedzenia?

Kiedy zaczynamy interesować się zdrowiem, bardzo często pierwsze pytanie brzmi:

Co powinienem jeść?

Zaczynamy czytać o dietach, produktach, witaminach, kaloriach, indeksie glikemicznym, suplementach. Zastanawiamy się, co wyeliminować z jadłospisu, a czego powinno znaleźć się w nim więcej.

I oczywiście jedzenie jest ważne.

Bardzo ważne.

Ale z czasem zaczęliśmy rozumieć, że nawet najlepszy sposób odżywiania jest tylko jednym z elementów znacznie większej układanki.

Bo może warto zadać inne pytanie:

Czy zdrowie naprawdę zaczyna się na talerzu?

Zdrowie nie ma jednego źródła

Czasami życie przypomina nam o tym w bardzo trudny sposób.

Nieraz słyszymy:

„Tak dobrze się odżywiała, a tu taka tragedia…”

albo:

„Taki był wysportowany, a jednak nagle wydarzyło się nieszczęście…”

Oczywiście nie oznacza to, że zdrowe odżywianie czy aktywność fizyczna nie mają znaczenia. Mają – i to ogromne. Ale nie dają nam gwarancji zdrowia.

Organizm jest znacznie bardziej skomplikowany. Znaczenie mają geny, wiek, choroby, środowisko, sen, regeneracja, relacje, a także przewlekły stres i wiele innych czynników, na które czasami mamy wpływ, a czasami nie.

Dlatego zdrowego stylu życia nie warto sprowadzać wyłącznie do tego, co mamy na talerzu i ile razy w tygodniu ćwiczymy.

Wyobraź sobie człowieka, który naprawdę dobrze się odżywia.

Je dużo warzyw. Ogranicza cukier. Pije wodę. Pilnuje tego, co znajduje się na jego talerzu.

Ale jednocześnie śpi po pięć godzin na dobę.

Od rana żyje w napięciu.

Większość dnia spędza przed komputerem.

Nie ma czasu na spacer.

Wieczorem jest tak zmęczony, że jedyne, na co ma ochotę, to usiąść przed telewizorem albo bez końca przeglądać telefon.

Czy możemy powiedzieć, że prowadzi zdrowy styl życia?

Chyba nie.

Możemy też odwrócić tę sytuację.

Ktoś nie odżywia się idealnie. Czasem zje kawałek ciasta. Czasem obiad nie wygląda tak, jak zalecałyby wszystkie poradniki zdrowego żywienia.

Ale dobrze śpi.

Codziennie się rusza.

Ma ludzi, z którymi lubi przebywać.

Potrafi odpocząć.

Śmieje się.

Wychodzi na świeże powietrze.

Nie żyje w ciągłym poczuciu winy z powodu tego, co przed chwilą znalazło się na jego talerzu.

Który z tych ludzi żyje zdrowiej?

Odpowiedź wcale nie musi być oczywista.

Organizm nie działa w kawałkach

To chyba jedna z rzeczy, których uczyliśmy się przez lata.

Lubimy dzielić organizm na części.

• Serce.
• Wątroba.
• Jelita.
• Mięśnie.
• Mózg.
• Układ odpornościowy.
• Układ limfatyczny.

Tymczasem nasze ciało nie zna takich podziałów.

Ono działa jako całość.

Kiedy źle śpimy, następnego dnia możemy mieć mniej energii i większą ochotę na szybkie, słodkie jedzenie.

Kiedy jesteśmy zestresowani, zmienia się nasze samopoczucie, apetyt i sposób, w jaki funkcjonujemy przez cały dzień.

Kiedy długo siedzimy, odczuwa to nie tylko kręgosłup. Brakuje nam ruchu, spada energia, a po kilku godzinach coraz trudniej zmobilizować się choćby do krótkiego spaceru.

Jedna rzecz wpływa na drugą.

Dlatego zdrowia nie da się zamknąć wyłącznie na talerzu.

Czasami szukamy zbyt daleko

Kiedy coś zaczyna nam dokuczać, naturalnie szukamy rozwiązania.

Nowa dieta.

Nowy suplement.

Nowa metoda.

Kolejny poradnik.

A czasami warto najpierw zatrzymać się przy rzeczach najbardziej podstawowych.

Jak ostatnio śpię?

Czy wystarczająco się ruszam?

Czy piję wodę?

Czy jem spokojnie, czy w biegu?

Czy od wielu tygodni żyję w napięciu?

Kiedy ostatnio naprawdę odpocząłem?

To nie znaczy oczywiście, że każdą dolegliwość można rozwiązać spacerem, snem czy zmianą sposobu odżywiania. Niepokojące albo utrzymujące się objawy wymagają odpowiedniej diagnostyki.

Ale codzienne samopoczucie bardzo często warto zacząć obserwować właśnie od tych prostych rzeczy.

Zdrowie nie wymaga doskonałości

Jest jeszcze jedna pułapka.

Kiedy zaczynamy interesować się zdrowiem, łatwo wpaść w przekonanie, że od tej chwili wszystko trzeba robić idealnie.

• Idealnie jeść.
• Codziennie ćwiczyć.
• Spać osiem godzin.
• Nie denerwować się.
• Nie jeść słodyczy.
• Nie popełniać błędów.

Tylko… kto tak żyje?

My na pewno nie. 😊

I chyba nawet nie chcielibyśmy.

Zdrowie nie powinno stać się kolejnym źródłem stresu.

Nie chodzi przecież o to, żeby przy każdym kawałku ciasta zastanawiać się, ile trzeba będzie później przejść kilometrów lub ile insuliny wytworzy nasza trzustka.

Chodzi raczej o kierunek, w którym idziemy przez większość czasu.

Jeżeli na co dzień dobrze jemy, ruszamy się, odpoczywamy, śpimy i potrafimy cieszyć się życiem, pojedyncze odstępstwo nie przekreśla wszystkiego.

Tak samo jak jedna sałatka nie uczyni nas zdrowymi, tak jedno ciastko nie zrujnuje naszego zdrowia.

Znów wracamy więc do tego, od czego zaczęła się nasza Biblioteka Wiedzy.

Do małych decyzji powtarzanych każdego dnia.

Każdy potrzebuje czegoś trochę innego

I tutaj dochodzimy do jeszcze jednej ważnej rzeczy.

Nie istnieje jeden idealny przepis dla wszystkich.

Jedna osoba potrzebuje więcej ruchu.

Druga przede wszystkim snu.

Ktoś inny powinien przyjrzeć się temu, co je.

A jeszcze ktoś być może robi już wszystko „zgodnie z zasadami”, ale od miesięcy funkcjonuje w ciągłym napięciu i zwyczajnie potrzebuje odpoczynku.

Dlatego zamiast bez końca pytać:

„Co jeszcze powinienem robić dla zdrowia?”

może czasem warto zapytać:

„Czego najbardziej potrzebuje teraz mój organizm?”

I przez chwilę nie szukać odpowiedzi w internecie.

Tylko w sobie.

🌿 Chwila dla Ciebie

Spróbuj dzisiaj zrobić mały eksperyment.

Nie zmieniaj diety.

Nie zaczynaj nowego programu ćwiczeń.

Nie kupuj kolejnego suplementu.

Usiądź na kilka minut i zastanów się nad ostatnimi dniami.

• Jak spałeś?
• Jak się czułeś po przebudzeniu?
• Ile było ruchu?
• Czy miałeś chwilę tylko dla siebie?
• Jak wyglądało jedzenie?
• Czy coś szczególnie Cię stresowało?

A potem zadaj sobie jedno pytanie:

Czego najbardziej potrzebuję właśnie teraz?

Może odpowiedzią będzie spacer.

Może wcześniejsze pójście spać.

Może spokojny posiłek.

Może rozmowa z kimś bliskim.

A może pół godziny, podczas którego nie trzeba absolutnie niczego robić.

Nie musisz poprawiać wszystkiego.

Wybierz jedną rzecz.

🚗 Na drogę

Zdrowie nie zaczyna się wyłącznie na talerzu.

Nie zaczyna się też na siłowni, w aptece ani w gabinecie.

Budujemy je każdego dnia z wielu drobnych elementów: jedzenia, ruchu, snu, odpoczynku, relacji, emocji i sposobu, w jaki traktujemy samych siebie.

Nie zawsze wszystkie będą idealne.

I nie muszą.

Najważniejsze, żeby od czasu do czasu zatrzymać się i sprawdzić:

Czy droga, którą idę, nadal prowadzi mnie w dobrą stronę?

Bo czasem, żeby zadbać o zdrowie, nie trzeba robić więcej.

Czasem trzeba zauważyć, czego w naszym życiu jest za dużo, a czego od dawna jest za mało.

Często słyszymy: „Tak dobrze się odżywiała, a tu taka tragedia.” „Taki był wysportowany, a tu nagle takie nieszczęście.”

Nie wystarczy dobrze się odżywiać (chociaż tutaj też jest wiele sprzecznych teorii), uprawiać sport, kiedy ciągły stres może szybko weryfikuje Twoją wersję zdrowego stylu życia.

Krysia i Marek